Preventieve maatregelen

Welke werknemers moet ik weren van de werkplek?
Verdenking van het coronavirus bij een werknemer of zijn/haar gezinsleden is volgens ons voldoende om de werknemer van de werkplek te weren. De Autoriteit Persoonsgegevens geeft aan dat werknemers met verkoudheids- of griepverschijnselen naar huis mogen worden gestuurd. Dit mag ook indien u twijfelt of een werknemer deze klachten vertoont. U mag directief en bij herhaling melden dat personen die voldoen aan één van onderstaande punten tijdelijk niet welkom zijn en worden verzocht de werkplek niet te betreden. Herhaal dit bij ieder eerste contact en doe het verzoek om eventuele afspraken om te zetten in telefonische afspraken.
• Milde luchtwegklachten (neusverkoudheid, hoesten, keelpijn) en/of koorts heeft.
• Nauw contact heeft gehad met een persoon met COVID-19. Nauw contact betekent:
o Het zich gedurende vijftien minuten binnen twee meter van de zieke bevinden.
o Het delen van een leefruimte met de zieke.
o Fysieke aanraking van een zieke (zoals handen schudden).
• De afgelopen 14 dagen zijn teruggekeerd uit het buitenland.
Als thuis blijven na nauw contact niet mogelijk is, zorg dan voor een individuele werkplek en laat deze werknemer contact met collega’s vermijden. Maak de werkplek na gebruik door de desbetreffende werknemer schoon met reguliere schoonmaakmiddelen. Zodra de werknemer (beginnende) gezondheidsklachten heeft, is het dringende verzoek dat hij in thuisisolatie gaat. Als een huisgenoot klachten heeft die erger worden (met koorts en/of benauwdheid) moeten alle huisgenoten zonder klachten ook thuisblijven. Ook dan zullen deze werknemers, omwille van de gezondheid van andere medewerkers, het beste geweerd worden van de werkplek.

Wie behoren er tot de groep werknemers met een kwetsbare gezondheid?
Werknemers met een kwetsbare gezondheid (kwetsbare werknemers volgens de RIVM-definitie) hebben een verhoogd risico op een ernstig ziektebeloop als zij besmet raken met het coronavirus. Dit betekent dat zij vaker ernstige complicaties krijgen, een langere hersteltijd en een grotere kans op overlijden hebben. Deze kwetsbare werknemers moeten daarom extra beschermd worden tegen besmetting met het coronavirus: in de privé- en werksituatie. Kwetsbare werknemers moeten grote groepen en het reizen met het openbaar vervoer volledig vermijden. Onder deze groep vallen in ieder geval:
• Zwangere werknemers.
• (Chronisch) zieke werknemers.

Welke preventieve maatregelen kan ik nemen?
Hygiënemaatregelen
Het dragen van mondkapjes of handschoenen door werknemers die hierin niet zijn getraind, werkt niet beschermend. Er is zelfs bewijs dat deze middelen kunnen leiden tot meer verspreiding als zij niet op de juiste manier worden gebruikt (klik hier voor meer informatie). Wat kunt u wel doen?
• Informeer werknemers over maatregelen ten aanzien van persoonlijke hygiëne. Hang hiervoor ook mededelingen op ter herinnering (bij de ingang, lunchruimtes en toiletten):
- Raak zo min mogelijk de ogen, neus en mond aan.
- Hoest en nies in de binnenkant van de elleboog en gebruik papieren zakdoekjes, gooi deze na gebruik direct weg.
- Zorg voor een goede handhygiëne. Was regelmatig de handen met water en zeep en droog af met papieren handdoekjes. Gebruik handalcohol met een terugvetter als er geen handenwasgelegenheid is. Als werkgever zorgt u dat de middelen voor een goede handhygiëne beschikbaar zijn en kunt u aandacht vragen voor de wasinstructie van het RIVM.
• Maak contactoppervlakken dagelijks meerdere keren schoon met reguliere schoonmaakmiddelen: handgrepen, leuningen, lichtknoppen, liftknoppen, balies, gereedschap, toetsenborden, computermuizen, telefoons, kranen, zeephouders, gootstenen, toiletten etc.
• Was servies en bestek met water en zeep. Bij voorkeur op een hoge temperatuur in de vaatwasser.
• Zorg voor een goede ventilatie en onderhoud uw airconditionings-/klimaatbeheersingssysteem. In theorie zijn de virusdruppels te zwaar om hierdoor opgezogen te kunnen worden.

Social distancing: contact met anderen verminderen
Als thuiswerken voor uw werknemers niet mogelijk is vanwege hun functie, moet u als werkgever zorgen voor passende maatregelen. U moet het aantal contacten verminderen en de afstand tussen mensen vergroten.
• Voorkom aanraking en zorg dat er geen handen worden geschud.
• Werknemers moeten op een afstand van anderhalve meter van elkaar kunnen blijven.
• Beperk samenkomsten in tijd, frequentie en aantallen.
• Werk in verschillende kamers van een beschikbaar pand.
• Spreid uw openingstijden en de tijden waarop wordt gewerkt en pauze wordt genomen.
• Beperk reisbewegingen.
• Stimuleer traplopen, gebruik met maximaal twee personen tegelijk de lift.
• Ventileer de werkruimtes goed.
• Plan bijeenkomsten in als online, videoconferencing of telefonisch.
• Annuleer alle evenementen of laat deze doorgaan zonder publiek.
• Ga in gesprek met werknemers in niet-kritische functies, zoals stagiairs.

Mag ik mijn werknemers preventief testen op corona?
Werkgevers mogen hun medewerkers niet preventief testen op corona. Dat is in strijd met de privacywetgeving. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) maakt een uitzondering voor werkgevers in de zorg. Zij mogen hun werknemers wel controleren op corona. De AP maakt hierbij niet duidelijk wat onder ‘zorg’ wordt verstaan. Waarschijnlijk gaat het hier alleen om de curatieve zorgsector waar het noodzakelijk kan zijn voor werkgevers om hun werknemers te testen, bijvoorbeeld in ziekenhuizen.

Is het zinvol om mijn werknemers preventief te testen?
Werkgevers mogen niet screenen met behulp van temperatuurcontroles en vragenlijsten, vanwege juridische bezwaren vanuit de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Een werkgever mag wel duidelijke instructies communiceren aan werknemers dat ze niet op de werkplek mogen komen als ze klachten hebben die passen bij het coronavirus.

Temperatuurmetingen aan de deur zijn overigens niet betrouwbaar. Het wordt veelvuldig internationaal toegepast, met infraroodthermometers waarbij geen aanraking nodig is. Deze temperatuurmeting is echter pas betrouwbaar nadat de persoon in kwestie een half uur geacclimatiseerd is. Daarbij wordt de werknemer die de metingen afneemt onnodig blootgesteld aan veelvuldige contacten. Een werkgever zou kunnen overwegen om deze werknemer te voorzien van beschermende kleding. Ook dat is ongewenst, gezien de tekorten aan beschermende kleding in de reguliere gezondheidszorg. Wij achten het opnemen van de temperatuur door werkgevers onbetrouwbaar en in strijd met de AVG.

Heeft het zin om een mondkapje te dragen ter bescherming tegen het virus?
Het dragen van mondkapjes of handschoenen door werknemers die hierin niet zijn getraind, werkt niet beschermend. Er is zelfs bewijs dat deze middelen kunnen leiden tot meer verspreiding wanneer zij niet goed gebruikt worden.

Wanneer mag een zieke werknemer weer terug naar de werkplek?
• Werknemers die ziek zijn geweest en die volledig zijn hersteld, kunnen weer aan het werk als ze 24 uur klachtenvrij zijn.
• Als een werknemer zelf niet ziek is, maar een huisgenoot/gezinslid klachten heeft die erger worden (met koorts en/of benauwdheid) moeten alle huisgenoten/gezinsleden zonder klachten thuisblijven tot 14 dagen na het laatste onbeschermde contact met de zieke persoon. Zij mogen wel het huis uit voor noodzakelijke boodschappen.
• Ontwikkelen een persoon en diens gezinsleden binnen de incubatieperiode van veertien dagen geen ziekteverschijnselen, dan is het aannemelijk dat er geen gevaar meer is op besmetting en kan de werknemer – met inachtneming van alle maatregelen en indien thuiswerken niet mogelijk is – terugkeren naar de werkplek. Wordt een gezinslid van de werknemer wel ziek, dan begint daarmee de incubatieperiode van de werknemer opnieuw.
Terugkeer naar de werkplek van deze werknemers kan spanningen opleveren bij collega’s. Besteed hier aandacht aan, onder andere door werknemers vooraf te informeren en gerust te stellen. Schakel waar nodig via uw arbodienst de hulp in van externe professionals zoals een bedrijfsarts en/of bedrijfsmaatschappelijk werker.